Pratite nas

Razglednice

Tragom narodne predaje o najstarijoj vojnoj džamiji na stijeni Kušlat kod Bratunca: “VRAĆALA SE” NA SVOJE MJESTO U “PTIČIJE GNIJEZDO”

Published

on

Na stijeni Kušlat, koja se visoko uzdiže iznad kanjona bistrookih rijeka Drinjače i Jadra,na srednjovijekovnoj utvrdi ugnijezdila se najstarija vojna džamija u Bosni i Hercegovini. Do ovog graditeljskog bisera, čija se gradnja vezuje za period prvog dolaska Osmanlija na ove prostore, stiže se pješice.

Stoljećima su džamija i utvrda od strateškog značenja plijenili znatiželju prolaznika kroz dolinu kroz koji vodi magistralni put Zvornik – Bratunac i zbog zanimljivih legendi koje su golicale maštu.

Za Kušlat stijenu, utvrdu i džamiju, vezuju se brojne legende i zanimljivosti sačuvane u narodu i knjigama. Vjeruje se kako naziv srednovijekovne utvrde potječe od imena bosanske plemićke porodice Kuršlatović. Zanimljiva je i priča kako je tvrđava dobila ime po “ptičjem gnijezdu”. Bilo kako bilo, ali na stijeni koja se “uzdiže nebu pod oblake”, u 15.stoljeću sagrađeno je specifično, možda jedinstveno džamijsko zdanje, čiji zidovi svjedoče o gotovo 500 godina bosanske historije. Možda otud, kao rijetko o kojem vjerskom objektu, potječu brojne narodne predaje.

Šta kaže legenda?

Narod je stoljećima prenosio legende o ovoj drevnoj ljepotici, koju iz milja nazivaju i “džamija u ptičijem gnijezdu”. Jedna od vjerovatno najzanimljivijih narodnih predaja vezuje se za vjerovanje kako su tu istu džamiju “prenosili” i gradili u ravnici mještani Konjević Polja i Pahljevića. U više navrata su je pravili, ali ona bi se ujutro “vraćala” tamo gdje joj je bilo mjesto – “u pričijem gnijezdu”!

Jednostavno kazano, tako gdje je zamrkavala, u ravnici, osvanjavala je na Kušlat stijeni. Tamo gdje joj je oduvijek bilo mjesto, presijavala se poput bisera! Bilo je tako i u minulom ratu, neljudi su je porušili, ali ona je ponovo zablistala novim starim sjajem.

Pješice do “gnijezda”
Za Kušlat stijenu vezuje se i predaja kako je, birvaktile, iz naručja majke bolešljivo dijete ispalo, palo niz stijenu, ali su ga našli pod stijenom živog i zdravom. Legenda veli kako je dijete prvi puta prohodalo i prizivalo majku. Narvano, to pripada vjerovanju, a istina je da se do džamije “u ptičijem gnijezdu” jedino može doći piješice, što ukazuje da je materijal za njenu gradnju dopreman na rukama planinskom stazom koja vodi uz krajnje strm teren. (Naj portal/M.S.)

Razglednice

Pozivnica za godišnji odmor: ZAŠTO JE OVO OSTRVO DOBILO NAZIV BABINA GUZICA I KAKVE VEZE IMA SA PRDUŠOM

Published

on

Anus i Pornić u Francuskoj, Betmen u Turskoj, Jeb*nje u Austriji, Dildo u Kanadi, Guzica u Ukrajini… Mnoga mjesta u svijetu iznenađuju i zasmiju nas svojim imenima, a svako ko ih posjeti zastane na trenutak i uzme fotografije za uspomenu.

Osim svjetski poznatih atrakcija, u Hrvatskoj možemo pronaći i neobične nazive opština, naselja i ostrva, a jedno od njih je i ostrvce Babina Guzica, koje svakog ljeta izmami osmjeh na hiljade turista koji posjete Nacionalni park Kornati, piše Putnikofer.hr.

Netaknuti dragulj Jadranskog mora, ostrvce Babina guzica nalazi se u sklopu Nacionalnog parka Kornati, a njegova površina iznosi samo 0,012 km². Ovo neobično ime zasmijava mnoge turiste koji svakog ljeta posjećuju hrvatsko primorje, a kako je nastao naziv za HRT objasnio je Ante Jurić iz Centra za jadransku onomastiku i etnolingvistiku.

“Babina Guzica je jedno od ostrva u Kornatskom arhipelagu. Kako je došlo do tog imena? Naravno, po babinoj guzici. U mahali Babine Guzice ima još zanimljivih toponima, na primjer čuvena Kurba. Ponekad imena proizilaze iz puke slučajnosti, anegdotski. Možda se nekom ribaru u blizini tog ostrva desio neki nemili događaj ili mu se desila neka asocijacija u trenutku prosvjetljenja i onda je krenulo da se kotrlja“, rekao je Jurić za HRT.

I Murterin i Šaljani, koji su dali ime Kornatima, bili su izuzetno maštoviti.

“Prduša je očigledno još jedan toponim iz niza lascivno erotskih kornatskih toponima. Kada imate, na primjer, vertikalnu pukotinu u obalskoj stijeni, onda imate bar 50 odsto šanse da ona nosi ime po određenim organima. U Kornatima sam uspio da izbrojim čak četiri ostrva nazvana po muškom dijelu para”.

U nazivima hrvatskih ostrva česti su i parovi, pa čak i trojke, a nije rijetkost da se isto ime nađe na više mjesta. Recimo da imate Abe na dva mjesta, Sestrice na 2-3, pa Kurbe na suprotnim stranama arhipelaga, a tu su i Smokvice, Mrtenjaci, Bisage, Tovarnjaci, Prišnjaci“, rekao je Jurić za HRT.

Kornati, najrazvodeniji arhipelag na Jadranu, čine oko 150 ostrva zbijenih na površini od 320 kvadratnih kilometara. Drugim riječima, Kornati čine 12 odsto svih hrvatskih ostrva (ukupno 1.264), a zauzimaju samo jedan odsto hrvatskog mora. Istoimeni nacionalni park, proglašen 1980. godine, nešto je manji – prostire se na 220 kvadratnih kilometara i obuhvata 89 ostrva, ostrvca i stijena koje mogu da se pohvale sa oko 2.700 sunčanih sati godišnje. Prosječna površina ostrva je 0,5 kvadratnih kilometara.

Najveće ostrvo Kornatskog arhipelaga dugačko je 25,2 kilometra i široko dva i po kilometra. Njegovo ime je Kornati i po njemu je arhipelag dobio ime. Poznato je po neobičnom geološkom fenomenu Vela ploča ili Magazinova škriljca, dužine 160 metara i širine od 63 do 86 metara, koja se nalazi u podnožju njenog najvišeg vrha Metline.

Prema legendi, dasku su donijele vile da bi se na njoj igralo tokom nemirnog mora. Drugi kaže da je ploča nastala prilikom izgradnje Arene u Puli. Majstori su namjeravali da njome prekriju zgradu, ali je ona skliznula u more. Nauka je manje poetična: Vela ploča nastala je klizanjem 11 metara debelog sloja stijene prije 2.400 godina.

Ostaci tumula, humki, svjedoče da su ostrva bila naseljena još u doba Ilira, podsjećanje na vizantijsko doba je tvrđava Tureta, na ostrvu Mana, na primjer, postoje ostaci kamenog seta izgrađenog za snimanje filma “As The Sea Rages” iz 1959. godine, dok se na ostrvu Piškera nalazi crkvica izgrađena 1560. godine, namijenjena isključivo ribarima i stoga jedinstvena na Jadranu. (Naj portal)

Nastavi čitati

Preporučujemo

Trending