Pratite nas

Razglednice

Vodimo vas u Vršac: PRIČA O VRŠAČKOM ZAMKU, KOJI JE ODLAZIO IZ JEDNE U DRUGU RUKU

Published

on

Vršački zamak ili Vršačka kula podignuta je na brijegu visokom 399 metara nadmorske visine i dominira nad gradom u podnožju tog brijega.

U zamku dominira trospratna donžon kula, koja je ugrađena u istočni bedem, dok se sa zapadne strane nalazila polukružna kula.

Dvije kule bile su povezane sjevernim i južnim bedemima, a prostor između njih bio je pregrađen posebnim zidom, dijeleći dvorište zamka na istočni i zapadni dio.
Vršac, odnosno naselje Erdšomljo, prvi put je u pisanim izvorima pomenut u povelji pape Honorija III, datiranoj na 11. januar 1227. godine. On je u tom dokumentu potvrdio da je kaločki nadbiskup Ugrin kupio od ugarskog kralja Andrije II (1205-1235) grad Požegu u Slavoniji, dajući mu, pored novca, i posed Erdšomljo. Slijede burne decenije i vijekovi u kojima je zamak mijenjao vladare i države.

U najezdi Mongola 1241-1242. godine na Ugarsku stradaju i ravničarski krajevi današnjeg Banata. Nakon odlaska Mongola u proljeće 1242. godine, kako bi ojačao odbrambeni sistem zemlje kralj Bela IV (1235-1270) je započeo masovnu izgradnju kamenih utvrđenja širom Ugarske, naročito u pograničnim područjima.
U decenijama nakon mongolske najezde vjeruje se da je podignut i zamak u Vršcu, a prvi sačuvani podatak o njemu potiče iz 1323. godine.

Početkom 15. vijeka naselje i zamak Vršac preuzimaju srpski despoti. Despot Stefan Lazarević ga je najvjerovatnije dobio kao posjed od ugarskog kralja Žigmunda u periodu saradnje dva vladara, koja je uspostavljena sporazumom iz 1403/1404. godine i koja je trajala sve do despotove smrti 1427. godine.

Naslijedio ga je despot Đurađ Branković (1427-1456), koji je najvjerovatnije vladao Vršcem od 1431. godine, a gubi ga u vrijeme nakon pada Smedereva 1439. godine, kada mu zamak oduzima tadašnji ugarski kralj Vladislav I Jagelonac (1440-1444).

Sa ugarskim vladarom despot Đurađ se izmirio 1441. godine, ali je to morao da plati prepuštanjem velikog broja svojih posjeda u Ugarskoj erdeljskom vojvodi Janošu Hunjadiju.

Vršac je opet prešao u ruke despota Đurđa Brankovića nakon Hunjadijevog zarobljavanja u Srbiji 1448. godine, do čega je došlo poslije teškog poraza ugarske vojske u sukobu sa Turcima na Kosovu polju.

Gubernator Ugarske se zarobljeništva u Smederevu, koje su Turci vratili despotu Đurđu 1444. godine, oslobodio tek pošto se obavezao da će platiti ratnu štetu koju je načinio u Srbiji nakon poraza na Kosovu polju i vratiti despotu posjede koje mu je ranije uzeo, osim onih koje je držao prema njihovim ranijim ugovorima.

Godine 1458. Vršac iz ruku Brankovića prelazi u ruke ugarskog velikaša Mihaila Silađija, a nakon njegovog zarobljavanja i pogubljenja u Carigradu Vršac ponovo postaje kraljevski posjed.

Sve do 1552. Vršac je bio slobodan, a te godine da je tokom pohoda na Temišvar osvojio Ahmed paša, drugi vezir sultana Sulejmana Veličanstvenog (1520-1566).
Vršački zamak se nalazi pod zaštitom države i proglašen je nepokretnim kulturnim dobrom od velikog značaja i zaštićen je kao spomenik kulture još 1948. godine.
Konzervatorski i restauratorski radovi na Vršačkoj kuli su izvođeni 1984. i 1993. godine, a od 1997. do 2002. godine u njoj su trajali arheološki radovi.

Rad na obnovi donžon kule i dijela tvrđave počeli su 2009, a završeni 2015. godine, kada je djelimično obnovljena Vršačka kula svečano otvorena za posjetioce i svedoči o burnoj prošlosti naroda na ovom području Evrope privlačeći ne samo Vrščane nego i brojne turiste. (Naj portal)

Nastavi čitati

Razglednice

Mostarske razglednice: ZNATE LI DA JE KRIVA ĆUPRIJA BILA PRETEČA STAROM MOSTU?

Published

on

Svaka priča o Mostaru prvo asocira na Stari most, a onda na “Velež”, Eminu…, najpoznatije simbole bisera sa Neretve. Međutim, malo ko zna priču od maloj ćupriji iznad Starog mosta, poznatijoj kao Kriva ćuprija. .

Kriva Ćuprija je, zapravo, najstariji jednokrilni kameni most u Mostaru. Sagrađen je u vrijeme osmanske vlasti, 1558 godine, a sagradio ga je arhitekta Ceyvan Ketoda. Visok je 4,15 metara a širok 8,42 metra. Do njega se može doći kamenim stepenicama a od Starog mosta udaljen je 30-tak metara zapadno. Originalni kamen od kojeg je prvobitno sagrađen, uništen je u poplavi 2001 godine ali nedugo zatim, pod UNESCO-vom zaštitom je ponovno sagrađen.

Za vrijeme osmanske vladavine preko ovog mosta se odvijao jako gust saobraćaj jer je most predstavljao jedini povezni objekat za prelaz preko Radobolje u njenom donjem toku. Sve do uspostavljanja željeznice u Mostaru 1884 godine, ovaj se most nalazio na glavnom drumu koji je vodio od juga prema sjeveru i obratno. Kasnijom izgradnjom brojnih željezničkih mostova Kriva Ćuprija je izgubila tovarni ali i pješački saobraćaj.

Kriva ćuprija je izgrađena na tradicionalan način. Spoj je ručno klesanog Tenelija kamena i maltera, a ograde su napravljene od krečnjaka. Preživjela je i posljednji rat, ali ne i poplavu nekoliko godina nakon njega. U zimskim poplavama, 31. 12. 1999. godine, Kriva ćuprija se srušila. Što je rat započeo poplave su dovršile. Postoje predaje da je prema njegovom planu sagrađen Stari most. (Naj portal)

Nastavi čitati

Preporučujemo

Trending